De Gilde

De Brugse Sint Michielsgilde was de oudste bekende Vlaamse schermersgilde.
Vanaf 1444 kan men spreken van een georganiseerde gilde. Weliswaar werd de gilde door de stadsmagistraat nog niet erkend maar wel getolereerd.  Hiervan zijn sporen terug te vinden in het stadsarchief : “brief inhebbende vele ordonnantien en de verbanden onderlinghe ghemaect ende bezeghelt”

In tegenstelling tot wat soms wordt gedacht waren de schermers geen elitaire groep maar behoorden zij tot de :”meest aerme ende schamele ambachtslieden;”
Er kwam een einde aan de tegenwerking vanuit andere wapengilde’s toen op 28 augustus 1456 een nieuwe ordonnantie, ditmaal onderschreven door het stadsbestuur, de schermers als broederschap erkende..

Schermmeester
Maitre d'armes Fovin de Hasque van Sint Michielsgilde De Hallebardiers 1670Hoofdman Sint Michielsgilde De Hallebardiers 1631Sireschakel van Sint Michielsgilde De Hallebardiers 17 de eeuwSchilde van de Sint Michielsgilde 17 de eeuw

Na hun officiele erkenning werden de schermers “Hallebardiers” genoemd. Het bestuur werd uitgebreid, in 1521 is er een hoofdman, koning, deken, goeverneur en een eed. In dat jaar werd de gilde een geprivilegieerde wapengilde.Zij traden op als vijfde officiele wapengilde van Brugge. Zij namen deel aan de Heilige Bloedprocessie met eigen paruere” gildekleuren en waren de vijfde groep   in de processie.

In de zeventiende eeuw werd floret of schermdegen het wapen van de adel en rijkere burgers. De schermersgilde bloeide uit tot een rijke vereniging.
Dit kan men terug vinden in het “Gildeboek van de Hallebardiers” aangelegd in 1717 en bijgehouden tot 19 oktober 1905.

Op die datum werd namelijk de schermersgilde ontbonden.
Het patrimonium werd overgemaakt aan de oudheidskundige maatschappij van Brugge met uitdrukkelijk verzoek het ter beschikking te stellen aan het Gruuthusemuseum. Het gildearchief werd neer gelegd in het stadsarchief.

Dankzij de hulp van de heer stadarchivaris en zijn medewerkers werd het gilde- archief opgespoord en gerestaureerd. Het werd inmiddels op microfilm vastgelegd.
Dit zal de gildearchivaris toe laten de dokumenten grondig te bestuderen waarna op deze site alles nog eens in zijn historisch perspectief zal beschreven worden.

Dankzij de hulp van de heer conservator en zijn medewerkers van het Gruuthuzemuseum werden alle stukken die de gilde haar identiteit geeft, terug gevonden.
De standaard kreeg een tijdsgebonden karakter en werd ter gelegenheid van het eerste Siretornooi op de zelfde lokatie als weleer op 03 oktober 2005 voorgesteld.
Tijdens dit evenement werd door de hoofdman de Sireschakel overhandigd aan de winnaar van dit tornooi.  Zo is er vanaf 2005 terug jaarlijks een Sire en dit na een afwezigheid van juist 100 jaar nl. de ontbinding van de Gilde in 1905.

De heroprichting van de schermersgilde, ondersteund door de huidige  “wethouders” van Brugge, dit, sinds er terug “wapenoefening in ’t zandig perk met Sabel, Pook en Kling” binnen de Brugse muren wordt gehouden, heeft een culturele meerwaarde aan de schermvereniging. Maar het schermen op zich blijft natuurlijk de essentie.